Panele akustyczne, pianki, maty wygłuszające i systemy izolacyjne często są przedstawiane jako podobne produkty. W rzeczywistości pełnią zupełnie inne funkcje.

Materiały dźwiękochłonne ograniczają odbicia dźwięku wewnątrz pomieszczenia. Rozwiązania dźwiękoizolacyjne zmniejszają natomiast ilość dźwięku przechodzącego przez ściany, stropy, drzwi i inne przegrody.

Pomylenie tych dwóch właściwości jest jedną z najczęstszych przyczyn nieskutecznego „wyciszania”.

Panel dźwiękochłonny na ścianie, a sąsiada nadal słychać

Wyobraźmy sobie typową sytuację. Z mieszkania obok dobiegają rozmowy, muzyka lub dźwięk telewizora. Szukając rozwiązania, trafiamy na panele akustyczne. Przyklejamy je do ściany i zauważamy zmianę. Pomieszczenie brzmi mniej pusto, głos nie odbija się tak mocno, a wnętrze wydaje się spokojniejsze.

Kiedy jednak sąsiad ponownie włącza muzykę, okazuje się, że nadal słychać ją niemal tak samo. Czy rozwiązanie nie działa? Działa, ale na inny problem. Ograniczyło odbicia dźwięku w pomieszczeniu, nie zwiększyło jednak w istotny sposób izolacyjności ściany.

Jak działają panele akustyczne?

Sformułowanie „panel akustyczny” najczęściej rozumiane jest jako panel absorbujący dźwięk. Może to prowadzić do błędnego przekonania, że pochłanianie oznacza całkowite zlikwidowanie energii akustycznej. Niestety tak nie jest.

Fala dźwiękowa przy padaniu na przeszkodę – na przykład panel dźwiękochłonny – ulega (w uproszczeniu) następującym zjawiskom: odbiciu, pochłanianiu, ugięciu i przenikaniu. Jeśli rozważamy warunki domowe, to ugięcie fali dźwiękowej na przegrodzie nie powinno nas martwić, raczej dotyczy to zagadnień związanych z akustyką środowiska i przemysłową. Skupmy się na odbiciu, pochłanianiu
i przenikaniu.

Dźwiękochłonność jest więc związana ze współczynnikiem pochłaniania energii akustycznej. Odpowiada procentowi energii akustycznej, która po odbiciu się do nas wróci. Zatem im wyższe pochłanianie tym mniej energii do nas wraca.

Przenikanie dźwięku przez przegrodę

Związane jest między innymi z wprawianiem jej w drgania przez padającą falę akustyczną. Przykładowo fala dźwiękowa docierająca do ściany powoduje jej pobudzenie, a część energii zostaje następnie wypromieniowana po drugiej stronie przegrody. Im bardziej ściana jest podatna na drgania, tym większa może być transmisja dźwięku.

Tak samo, każda nieszczelność otwiera drogę do dodatkowej, niechcianej transmisji dźwięku. Jeśli więc mówimy o przenikaniu dźwięku przez ścianę, ważne jest aby była ona ciężka lub oddylatowana, np. warstwą gumy, która działa jak tłumik drgań.

Najlepszym podejściem jest stosowanie systemu warstwowego składającego się
z akustycznych płyt g-k (podwyższona masa) oraz warstwy gumy między nimi (tłumienie drgań). Należy pamiętać, że nie ograniczy to odbić w pomieszczeniu, gdyż twarde i gładkie powierzchnie, nawet jeśli skutecznie ograniczają przenikanie hałasu do sąsiednich wnętrz, mogą nadal silnie odbijać dźwięk i przyczyniać się do powstawania nadmiernego pogłosu.

Nie należy zakładać, że…

…każdy „panel akustyczny” rozwiąże dowolny problem z hałasem. Odpowiednio dobrane panele rzeczywiście mogą poprawić akustykę, jednak zastosowane niezgodnie z ich przeznaczeniem zadziałają w innym obszarze, niż oczekuje tego użytkownik.